Manzil
Bu hisob raqamiga o‘xshaydi. Kimga bo‘lsa ko‘rsatishingiz mumkin — pul shu yerga keladi. Siz kimligingizni aytmaydi: blokcheynda «ism» maydoni yo‘q.
Shaxsiy kalit
Bu sizning imzoingiz. Kabinet paroli emas, aynan imzo: kalit kimda bo‘lsa, manzildagi tangalarni o boshqaradi. Shaxsiy kalit qayerda saqlanadi — faqat sizda; bizga ko‘rsatilmaydi va bizda yo‘q.
Tranzaksiya
Bu topshiriq: «A manzildan B manzilga shuncha yubor». O‘zi hech narsa qilmaydi — ostida imzo bo‘lmaguncha. Tarmoq faqat imzolanganini qabul qiladi.
Hamyon kripto qanday yuboradi: yetti qadam — va kalit ishtirok etadigan faqat bitta qadam
Har bir qadam avval oddiy tilda, keyin bir qator «kapot ostida» texnik qayd. Yangi boshlovchi o qatorni o‘tkazib yuboradi; texnik o‘quvchi faqat shuni o‘qiydi. Hammasi hamyon va backend kodi bilan solishtirilgan — taxmin yo‘q.
Qaysi manzildan to‘lashingizni tanlaysiz
Hamyonlar ro‘yxatini ochib, pul chiqadigan manzilni tanlaysiz. Shu paytda maxfiy hech narsa bo‘lmaydi: ilova faqat manzil qatorini oladi.
Manzillaringiz qayerda yotadi. Ro‘yxatdan o‘tmasangiz — faqat qurilmangizda, brauzer yoki ilovaning mahalliy xotirasida, balanslar va sozlamalar yonida. Bizga hech qanday manzil ketmaydi: siz borligingizni ham bilmaymiz. Hisob ochgan bo‘lsangiz (pochta, Google yoki Apple) — serverga faqat manzil ketadi; ro‘yxat telefon va kompyuterda bir xil qolsin. Shaxsiy kalit hisobga tushmaydi: kodda uning uchun maydon umuman yo‘q.
Kimga yuborishingizni ko‘rsatasiz
Qabul qiluvchi manzilini buferdan qo‘yishingiz, QR skanerlashingiz yoki manzillar kitobidan olishingiz mumkin. Kitob o‘zingizning o‘tkazmalaringizdan tuziladi: ilova shu tarmoqdagi manzillaringizni yuboradi va ulardan avval to‘lagan qabul qiluvchilarni qaytaradi. «Kontakt» yig‘maymiz; telefon kitobiga ruxsat so‘ramaymiz.
Ismlar va yulduzchalar — faqat sizda. «Onamga» yoki «Yetkazib beruvchi» yorliqlari va mahkamlangan manzillar qurilmaning mahalliy xotirasida — serverda yo‘q. Yozayotganda hamyon manzilni tarmoq qoidalariga ko‘ra tekshiradi: uzunlik, format, nazorat yig‘indisi. Xato kiritish maydonidan nariga o‘tmaydi.
Komissiyani hisoblaymiz — va buning uchun kalit kerak emas
Tarmoq komissiyasi kriptovalyuta qat’iy emas: o‘tkazma blokka tushishi uchun tarmoqqa to‘lanadi. Rost raqam ko‘rsatish uchun tarmoqdan so‘rash kerak. Tashqariga sizning manzilingiz, qabul qiluvchi manzili va summa ketadi. Na kalit, na imzo — pulni boshqaradigan hech narsa yo‘q.
Nima uchun xavfsiz. Bu o‘qish, harakat emas: «hozir o‘tkazma qancha turadi» deb so‘rash — uchishlar tablosiga qaragandek. Hech qanday o‘qish tangani yechib olmaydi: yechish faqat imzo bilan bo‘ladi.
Uch tezlik. Sekinroq va arzonroq yoki tezroq va qimmatroqni tanlaysiz. Bu bizning ustama emas — komissiya butunlay tarmoq miner va validatorlariga ketadi. Mitilena o‘tkazmadan hech narsa olmaydi.
Tranzaksiya qoralamasini yig‘amiz
Hamyon topshiriqni to‘liq yig‘adi: qayerdan, qayerga, qancha, qanday komissiya va tartib raqami. Har bir manzilda chiqish to‘lovlari uchun hisoblagich bor — nonce. Bir xil tranzaksiya ikki marta o‘tmasligi va to‘lovlar ketma-ket ketishi uchun kerak. Tarmoqdan joriy qiymatni so‘raymiz; navbatda turgan o‘tkazmalar ham ichida.
Qoralama — hali pul emas. Shu qadamda faqat topshiriq matni bor. Imzosiz hech qanday qiymati yo‘q: tarmoq qabul qilmaydi; bank ham imzosiz to‘lov topshirigini qabul qilmaydi. Yo‘qotish, ko‘rsatish, tashlash mumkin — balansga tegmaydi.
Tranzaksiya imzosi. Bu sizning qurilmangizda bo‘ladi
Hamma narsa shu lahza uchun. Hamyon qoralama va kalitingizni oladi, imzoni shu yerda hisoblaydi — ilovada yoki brauzer ichida. Kalit to‘rt yo‘l bilan kelishi mumkin; to‘rttasi ham qurilmangizda tugaydi:
«Shu kalitmi?» tekshiruvi. Yuborishdan oldin hamyon kiritilgan kalitdan manzilni chiqaradi va yuboruvchi manzil bilan solishtiradi. Mos kelmasa o‘tkazma ketmaydi; «Wrong private key» ko‘rasiz. Imzo — tranzaksiya matni va kalit ustida matematika: imzodan kalitni orqaga olish mumkin emas va u faqat shu tranzaksiyaga yaroqli. Summa yoki qabul qiluvchini bir belgi ham o‘zgartiring — imzo mos kelmaydi.
PIN ostida saqlash — rostini aytsak. Kalit qurilmangizda shifrlanadi va shifrlangan holda mahalliy xotirada yotadi. PIN 6–12 belgi; emoji ham bo‘lishi mumkin. Bu PIN ni bilmaymiz va tiklay olmaymiz: sizning boshingizdan boshqa hech yerda yo‘q.
Kripto hamyon serveri nima ko‘radi: faqat imzo natijasi
Imzo tayyor. Hamyon bizga imzolangan tranzaksiyani yuboradi — hammasi shu. Bir qatorda kimdan, kimga, qancha, komissiya, tartib raqami va imzoning o‘zi bor. Ichida bir narsani ham o‘zgartirib bo‘lmaydi — imzo buziladi, tarmoq rad etadi. Summani qayta yoza olmaymiz, qabul qiluvchini almashtira olmaymiz, ikkinchi marta yubora olmaymiz.
Server nima qiladi. Aynan bitta ish: konvertni tarmoq nodi orqali blokcheynga uzatadi va sizga xesh qaytaradi — o‘tkazmani istalgan explorerda topadigan raqam. Xatni ocholmaydigan pochtalon kabi. Imzolangan tranzaksiya Mitilenaga bog‘lanmagan: shu tarmoqning istalgan nodi qabul qiladi. Ertaga serverimiz yo‘qolsa ham tangalar sizniki — kalit sizda.
O‘tkazmalar sanai — va unda nima yozilgan
Muvaffaqiyatli yuborishdan keyin hamyon qisqa yozuv saqlaydi; sanaingiz va manzillar kitobingiz ishlasin. Yozuvda: tarmoq, tanga, summa, yuboruvchi manzil, qabul qiluvchi manzil, xesh, yuborish paytidagi kurs va sana. Plus qabul qiluvchiga status ko‘rsatadigan kuzatuv havolasi kodi.
Yozuvda yo‘q narsalar: ismingiz, pochta, IP-manzil va foydalanuvchi identifikatori. Qator odamga emas, blokcheynda allaqachon ommaviy ko‘rinadigan manzillarga bog‘langan. Shuning uchun uni shaxssiz deb ataymiz. Mitilena Air orqali oflayn imzoda onlayn tomon o‘tkazma haqida hech narsa saqlamaydi: faqat tayyor konvertni ko‘radi.
«Qilmaymiz» demaymiz — vosita yo‘qligi uchun qila olmaymiz
Pulingizni sarflash
Hamyon kriptoni o‘g‘irlashi mumkinmi? Yo‘q: yechish uchun imzo, imzo uchun kalit kerak. Bizda kalit yo‘q; hech qaysi qadamda uzatilmaydi.
O‘tkazmani muzlatish yoki bekor qilish
Imzolangan tranzaksiya tarmoqqa ketadi va uning qoidalari bilan yashaydi. «Orqaga qaytar» tugmasi na bizda, na boshqa joyda yo‘q.
Qabul qiluvchini almashtirish
Manzil imzolangan konvert ichiga tikilgan. Istalgan tuzatish imzoni buzadi.
PIN yoki kalitingizni tiklash
Serverlarimizda yo‘q. Noqulay bo‘lishi mumkin; lekin kafolat ham shu.
Tarixingizni begonaga «sizniki» deb ko‘rsatish
Ma’lumotlar bazasida shaxsga emas, manzillarga bog‘langan.
Xuddi shunday rostgo‘ylik: hamyon yordam bermaydigan joylar
Blokcheyn hammaga ochiq
Manzillaringiz, summalar va o‘tkazma vaqtlari hammaga va abadiy ko‘rinadi. Maxfiylikni hamyon emas, manzillar bilan ehtiyotkorlik — yoki Monero kabi tarmoqlar — beradi.
Kalitni yo‘qotdingiz — kirishni yo‘qotdingiz
Bizni ham hisobga olsak, hech kim tiklamaydi. Ikki joyda birga saqlang; iloji boricha oflayn.
Qurilma yovuz niyatli qo‘lida bo‘lsa — bu uning qurilmasi
Imzo siz ishga tushirgan joyda bo‘ladi. Telefondagi virus har qanday server teshigidan xavfliroq; katta summalar uchun NFC-karta va oflayn imzo bor.
Monero ko‘rish kalitini talab qiladi
Balansni ko‘rsatish uchun kerak. Faqat o‘qiydi, u bilan sarflash mumkin emas — lekin buni oldindan bilish yaxshi.
Shu joygacha o‘qiganlar nima so‘raydi
Hammasi qurilmada bo‘lsa, serveringiz orqali kripto yuborish xavfsizmi?
Ha — server rolini tushunsangiz: tarmoqdan komissiya va tartib raqamini so‘rash, kurslarni olish va tayyor konvertni uzatish. Bularning hammasi ommaviy amaliyotlar; kalit kerak emas. Ba’zi tarmoq nodlarini o‘zimiz ushlab turamiz; begona xizmatlarga bog‘liq qolmaslik uchun.
Balansimni ko‘rasizmi?
Istalgan manzil balansini har kim ko‘radi — blokcheynda ochiq yozuv. Asosiy savol manzil sizga bog‘langanmi. Ro‘yxatdan o‘tmasangiz manzillar ro‘yxatingizni ham bilmaymiz: qurilmangizda yotadi.
Men ko‘rmayotganda qabul qiluvchi manzilini almashtirsangiz?
Manzil imzo ichiga tushadi. Imzodan keyin almashtirilgan manzil imzoni buzadi; tarmoq rad etadi. Imzodan oldin manzil ekraningizda: oxirgi belgilarni solishtiring — kripto hayotida umrbod odat.
Komissiya nima uchun doim o‘zgaradi?
Blokdagi joy uchun auksion. Tarmoq band bo‘lganda joy qimmatlashadi. Shu paytda tarmoq javobini ko‘rsatamiz, tezlikni tanlatamiz.
O‘tkazma tasdiqsiz osilib qoldi. Nima qilish kerak?
Allaqachon tarmoqda — xeshi bor va explorerda ko‘rinadi. EVM-tarmoqlarda tiqilib qolgan o‘tkazmani ustidan yozishingiz mumkin: xuddi shu tartib raqami va yuqoriroq komissiya bilan yangisini yuborib.
Nonce nima, oddiy tilda?
Manzilingizdan chiqadigan to‘lovning tartib raqami. Birinchi o‘tkazma �� nol, ikkinchi — bir va shunday davom etadi. Bir xil to‘lovning ikki marta o‘tishiga yo‘l qo‘ymaydi.
Birjadаn farqi nima?
Birjada tangalar kompaniya hisobiga yozilgan; siz uning ma’lumotlar bazasidagi bitta qatorsiz: muzlatishi, hujjat so‘rashi, chiqarishni cheklashi mumkin. Bu yerda tangalar blokcheynda sizning manzilingizga yozilgan; kalit sizda.
Telefonimni yo‘qotsam?
Tangalar blokcheynda qoladi. Yangi qurilmaga hamyon o‘rnatasiz, saqlagan kalitingizni kiritasiz — hammasi joyida. Kalit bo‘lmasa hech kim yordam qila olmaydi.